Van contourennota tot basisvorming

Publicatie datum: 1989-01-01
Collectie: 20
Volume: 20
Nummer: 1-2
Pagina’s: 5-13

Documenten

thera van der heijde n ontwikkeling van contourennota tot wettelijk kader basisvorming in dit artikel heeft de auteur geprobeerd de ontwikkeling van het wettelijk ka der voor de basisvorming zo te schetsen dat er een overzichtelijk beeld kon ontstaan er wordt geen aandacht besteed aan specifiek talige problematieken de redac tie acht het zinvol om de lezer een meer algemeen kader te bieden dat vooraf gaat aan de artikelen die successievelijk deelaspecten van het moedertaalon derwijs in relatie tot de basisvorming behandelen inleidin g wel kon vinden bijvoorbeeld de vermindering van de ongelijkheid van kansen door kinderen wanneer we het hebben over basisvorming niet te vroeg een vrij definitieve keuze voor gaat het feitelijk om onderwijs aan kinderen en studie en beroep te laten maken of het be jongeren van 4 tot ongeveer 15 a 16 jaar of vorderen van een meer gelijke positie van zoals dat in het wrr rapport basisvorming in meisjes en jongens in het onderwijs dat zijn het onderwijs is gedefinieerd de gemeen ook nu nog doelstellingen van de basisvor schappelijke en algemene vorming op intellec ming tueel cultureel en sociaal gebied die als vooral echter over de vormgeving de struc grondslag dient voor een verdere ontwikkeling tuur van de tweede fase van de basisvorming van de persoonlijkheid voor het zinvol functio de eerste fase van het voortgezet onderwijs neren als lid van de samenleving en voor een kon men het al die tijd politiek en onderwijs verantwoorde keuze voor een verdere scholing kundig niet eens worden en beroep ruim twintig jaar na het van kracht worden over omvang en opzet van de afsluitende fase van de wvo mammoetwet staat ons nu de van dit fundament van algemeen vormend on parlementaire behandeling te wachten van een derwijs is in twintig jaar veel te doen geweest wetsvoorstel waarin als uitgangspunt gekozen wie kent in dit verband bijvoorbeeld niet de is voor stroomlijning van de onderwijsvakin experimenten met de middenschool opmerke houden over alle schoolsoorten heen maar lijk is dat men zich in de richting waarin be met handhaving van diezelfde schoolsoorten paalde veranderingen moesten plaatsvinden het wetsvoorstel basisvorming betreft dus 5 een wijziging van de wbo en de wvo voor gesteld gebaseerd op de volgende vier ik nader inga op enkele aspecten van de in uitgangspunten houd van dit wetsvoorstel geef ik een ko rt gelijke kansen voor alle leerlingen stukje historie uitstel van de studie en beroepskeuze verbreding van het onderwijs en vormingsaanbo d histori e individuele ontplooiing en sociale bewust wording als startpunt kies ik het jaar 1969 professor een vierjarige cursusduur een open ongeclau leon van gelder pleit in dat jaar voor een fun suleerde doorstroming naar het vervolgonder damentele vernieuwing van het onderwijs naar wijs en een sterke interne differentiatie binnen inhoud en vorm alhoewel door het van kracht klasseverband zullen de voornaamste stuur worden van de wvo in 1968 vele onderwijs middelen moeten worden om de uitgangspun kundige ontwikkelingen ingang zijn gezet kan ten gerealiseerd te krijgen toch al snel na de invoeringsdatum geconsta in 1976 mogen zeven experimentele midden teerd worden dat er bijvoorbeeld op het punt scholen beginnen van de gelijke kansen weinig zal veranderen een jaar later neemt minister pais vvd het ook in de scholengemeenschappen blijven de roer over onder zijn bewind 1977 1981 schotten tussen de verschillende schooltypen cda vvd kabinet gebeurt op dit terrein van bestaan een echt brugjaar komt nauwelijks er onderwijs weinig hij doet nog een poging om gens van de grond het zogenaamde opvo ontwikkelingsplan van gelder stelt voor om de definitieve keuze voortgezet onderwijs een plan dat voorziet te verleggen naar het 15de 16de jaar deze en in een tweejarige brugperiode op zijn naam te andere gedachten ontvouwt hij op een fnv krijgen maar dat mislukt het in 1976 gestar congres van belang om te vermelden want te middenschoolexperiment is voorlopig niet mede door hem krijgt de politieke discussie veel meer dan een van de vele lopende projec over inhoud en inrichting van het voortgezet ten in het voortgezet onderwijs onderwijs een meer openbaar karakter even eens in 1969 maakt staatssecretaris grosheide nota verder na de basisschoo l arp duidelijk hoe hij over de ontwikkelingen in 1981 treedt van kemenade opnieuw aan van het voortgezet onderwijs denkt in een le nu in een kabinet waarin behalve de pvda het zing zegt hij in verband met het uitstel van be cda en d 66 zitting hebben hij laat er geen roepskeuze doordenkend in deze richting gras over groeien begin 1982 komt hij met komt men terecht of men wil of niet bij een nota waarin voortgeborduurd wordt op een drie of vierjarige middenschool die aan het gedachtengoed uit de contourennota de sluit op het lager onderwijs in deze school ze nota verder na de basisschool is hoewel zouden dan het mavo en het lbo en op lan de uitgangspunten verwoord in de contouren gere termijn ook de eerste leerjaren van het nota behouden blijven veel minder verstrek vwo en het havo moeten worden samen kend in zijn consequenties voor wat betreft de gebracht noodzakelijk geachte onderwijsvernieuwingen in de jaren die volgen wordt in de onder kernpunten uit de nieuwe nota zijn wijspolitiek de middenschool steeds vaker ter cursusduur van drie jaa r discussie gesteld minister van veen chu externe differentiatie beperkt mogelijk maakt in 1972 kenbaar dat het tijd wordt om introductie van basiseindtermen experimenten middenschool te starten geen open doorstroom in alle gevallen geen afsluitende toetsen van contourennota overheidsweg e in 1973 treedt van kemenade pvda aan als introductie van elf leergebieden i p v de minister van onderwijs van het kabinet den bestaande vakkencanon uyl pvda kvp arp d 66 ppr spoedig wordt ook over deze nota wordt en nu met name in duidelijk dat hij van de politieke midden het onderwijsveld zelf stevig gediscussieerd schooldiscussie een maatschappelijk debat wil daarvoor wordt een speciaal orgaan ingesteld maken in 1975 presenteert hij de contouren waarin vertegenwoordigers van personeels nota waarin een middenschool wordt voor besturen en ouderorganisaties zitting hebben 6 het is de bedoeling dat de conclusies van deze voorwaarde voor de invoering van zo n alge zogenoemde centrale werkgroep mede de ba mene basisvorming bestaande uit een kern sis zullen vormen voor een nieuwe wet die curriculum voor alle leerlingen op alle scholen het kader zal bieden voor een nieuw stelsel is natuurlijk een brede acceptatie van de wen van voortgezet onderwijs hoe anders zal het selijkheid ervan de raad adviseert daarom de ook nu weer lopen binnen het jaar moet het invoering van de basisvorming te laten begin kabinet al plaats maken voor een cda vvd nen bij een principiele uitspraak bij wet dus coalitie 1982 1986 deetman cda staatssecretaris onderwijs uit de stand van zaken voorjaar 19 8 6 is als volgt het vorige kabinet en als zodanig mede er ligt al een jaar een ontwikkelingswet die ondertekenaar van de nota verder na de basis er op wacht ingediend te worden bij de ka school promoveert tot minister van onder mer deze wet is gegrondvest op de ge wijs deelman is gebonden aan een regeerak dachten uit de nota voortgezet basisonder koord waarin pas op de plaats gemaakt wijs structuurdoorbreking leergebieden wordt immers basiseindtermen geclausuleerde doorstro het besluit over invoering van voortgezet ming op een beperkt aantal leergebieden basisonderwijs wordt niet binnen de regeer er ligt het w r r rapport dat op hoofd punten periode genomen afwijkt van de inhoud van de ontwikke het voortgezet basisonderwijs mag slechts lingswet in dit rapport pleit men voor als tweede spoor naast het categorale on voorlopige handhaving van de structuur derwijs op beperkte schaal ontwikkeld voor handhaving van de vakken en voor worden naast de lopende middenschoolex een uitgebreidere centrale toetsing perimenten mag een aantal experimenten voortgezet basisonderwijs van start gaan recente ontwikkelingen wel wordt een ontwikkelingswet toege in 1986 krijgt d eelman een tweede ambtster zegd deze wet moet een bekostigings mijn c da en vv d sluiten een regeerakkoord grondslag bieden voor de lopende experi waarin we ditmaal lezen dat menten en moet tevens dienen als uit de ontwikkelingswet w ordt ingetrokken gangspunt voor bekostiging en ontwikkeling de basisvorming conform het wrr advies van nieuwe experimenten voortgezet basis in de wvo ingevoerd gaat worden onderwijs het wetsvoorstel ontwikke daartoe spoedig een voorstel tot een wette lingswet wordt overigens pas in 1985 in lijke regeling ingediend zal worden gediend en tot een parlementaire behande ling zal het niet meer komen concept wetsvoorstel basisvorming december 1986 wordt een concept wets het wrr rapport voorstel ter advisering aan het onderwijsveld wat niet veel mensen in die tijd weten is dat aangeboden het brengt nauwelijks verrassin de regering al in 1983 de wetenschappelijke gen op vrijwel alle punten heeft de regering raad voor het regeringsbeleid heeft gevraagd het wrr advies gevolgd het meest in het oog naar wat de duur de inhoud en de structuur lopende verschil is dat in het wetsvoorstel ten zou moeten zijn van de basisvorming die in aanzien van de structuurvraag een halve draai principe aan ieder lid van de samenleving zou plaatsvindt men wil invoering met behoud van moeten worden aangeboden het bestaande mammoetbolwerk en niet zoals begin 1986 komt de wrr met zijn advies de wrr dat heeft voorgesteld met de voer voor alle leerlingen op alle scholen voor bestaande structuur als vertrekpunt de au voortgezet onderwijs in de eerste jaren een ge teurs van het rapport zeggen op meerdere meenschappelijk pakket in van veertien vakken plaatsen dat echte onderwijsvernieuwing zich en bied dit aan op twee niveaus zorg ook uiteindelijk niet verdraagt met handhaving van voor een gedegen kwaliteitsbewaking door het het bestaande stelsel ontwerpen van centrale eindtermen voor alle in december 1987 wordt het definitieve wets vakken voorstel aan de kamer aangeboden de wrr zoekt de eenheid dus vooral in een gemeenschappelijke inhoud niet in een ge in het hier volgende kader wordt het wets meenschappelijke structuur voorstel in essentie weergegeven 7 samenvatting w etsvoorstel basisvormin g h oofdlijnen ove rzicht van de vakken de aantal len uren vo r m e n het totaa l per vak d e wet op h e t voo rt g ezet onde r w ijs wvo o ve r een d rie j ari ge per i od e v an ba sis vorm i ng wo rdt zo gewi j zigd dat de bas isvorming op a ll e scho len in het voo rt geze t onderw ijs d i e n eder lan ds 400 a an sl u iten op de b asisschoo l wordt ingevo e rd eng els 280 en d at e i ndte r men voor d ie ba sisvormi ng wo r twee de mo der ne vr e emde taa l de n va s tge steld frans duits 240 de s t r u ctuur van het voo rtgezet on derwijs wisku n de 400 zoa ls d ie geregeld is i n de wvo b l ijft b io log i e 120 gehandhaa fd natu u r en s che i kund e 200 d oo r een w ij z i g ing in de wet op het b asis on info r matiekunde 20 de r w ijs wbo zullen voo r h e t bas is onde r w ijs ges c h ieden is e n s taatsi nr ichting 200 ei ndtermen gaan g el den aa r dr ij ks ku nd e 120 d e m o g elij khe i d wo rdt geboden een bepe r kt econom i e 80 aantal expe ri m e nt ele scho l en voor ba sisv or techn iek 180 mi ng op te ri chten beel dende vormi ng en muzie k 280 lic ham eli jke oefen i n g 360 legitimering en h et g a at v oora l om de noodzaak het pe il v an h et v ri je ru i mte 720 jeu gdo nd erw ijs te ver hogen en ve rsc h ill en tusse n leerlingen a ls g evo l g v an s oci a a l economisc h e en to taal 3 600 cu l tu re l e a c htergronden te verk l e i nen een sterke re gemeensc happe lij ke cu lturel e basis zo u daa r a an ieder vak afzon de rlijk m o et tenminste 1 20 v oo r een go ed i n str umen t ku n nen z ijn uur besteed wo rden ve rder vi ndt de rege ri ng ba sisvo r m ing gewe n st omdat de s amenl ev i ng i n hoog tempo aan h et tij den s d e ba sis vo r mi ng moeten de l eerli ngen pe r ver ande re n is e n steed s ni euwe te c hnolog isc he leerj aa r tenm i nste 1 200 l es uren voor ve rplichte en soci aa l c ultu re l e e is en stelt het onderw ijs vakken en vrije r ui mte van 50 m i nuten kr ijgen moet daarop insp elen tege li jkertijd voorkomt d e ove rigen s i s de duu r van een l esuur h i ermee n i et v erleng i ng van de basis vorm i ng dat leer lin gen te voo rgesc h r ev e n de school kan bij voo rbee l d le s v r oeg e e n defin i t i eve keuze maken voor ee n ver s en van 45 m i nuten geven of b l okuren van 80 a vol g studie e n e e n beroe p u i tstel van dat keuze 90 m i nuten in tota al moet er altij d u i tgekome n m o me nt l e i dt e rtoe dat l eerli ngen mee r gelij ke worden b ij 1 000 klo kuren per j aar k ans e n k rijg e n i n h et onderw ijs en ten slo tt e z o u een l ange r g r otendeels g e vrije ruimt e m e en sc ha pp elijk o n der w ijs programm a e rt oe b ij de v rije ru i mte bied t schole n de moge lijkhe id de d rag e n dat jonge ns e n meisje s ee n m ee r gelij k n od i g e diff e rent i ati e aan te brengen i n het o nder waard ig e posit ie k rij ge n w ijs progra mma de omvang van deze r ui mte hoeft n i et per le erja ar g elijk te zijn het li gt voor va kke n de hand d ie ru i mte te l aten to e nemen naa r mate d e l eerli ngen i n een hoge r l ee rjaar komen vo l g e ns het wets voors tel be sta a t de ba sis vor m ing uit tw ee del en een ve rp licht d ee l met de n iveaus z el fde vakk e n voo r a lle le erli ngen 80 e n een de el v rije rui mte 20 e r k ome n voo r d e v e rplich te vakken twe e ni veerti en va kken wo rd en ver p lic ht omd at deze zo v ea u s e en al gemeen n iv e au naa r ve rwac ht be l angrij k g e acht wo r de n dat al le lee rli ngen ze wordt een soort verr ij kt lbo b niveau en een moet en volgen de r ege ri ng heeft h i e r b ij het ad hoger ni veau dat hog e n i veau zou overeen moe vies gev olgd van de wrr ten k o men m e t het hu id i ge hoog ste n iv e au lbo en m avo al le en vo or lic hameli jke oefen i ng is g een on dersch eid in n iveau ge m a akt het is de bedoeli ng dat h e t m e rendeel va n de l ee rli ngen het a l g emene nive au h aa lt o o nderw ijsroutes in de eerste fase afsluiting voortgezet onderwijs toet si ng wordt verpl icht voor 13 vakken li uit slui t end b asis vormi ng niv e au 1 e n n i veau chame li jke opvoed i ng n iet 2 scho l en moeten geb rui k maken va n ce ntraal ba sisvorm i ng met daa rna onderwijs geri cht ontwi kk e ld toetsmate ri aa l op het be ha len van een d i p l oma mavo of lbo le erli ngen die de ba sisvo rmi ng hebben afge b asisvorm ing met daa rna doo rstrom i ng s ge rond ontvangen een getu ig s chr i ft rich t onde rwijs zond er a fs luit e nd di p l oma toets i ng mag n i et voor het ei nd van het sch olen kunne n specia le stud i ep rog ramma s tweede jaa r p laat s vi nden ontw i kkelen d ie een v oo r op l e id i ng geven voo r bepaa l de op l ei d i ngen met n a me in het mbo combinatievariant de on derwijsrou tes in de ee rste fase kun nen i n het betreft hie r een va ri ant waarb ij i n het derde 2 3 4 o f 5 jaar afgel egd worden leerjaar al een s ubstanti ee l beg in wordt gemaakt h e t programma van de basisvo rming is geba met op het be roep geri chte vakken na twee j aa r s eerd op drie cursusjaren bas is vorm i ng volgt de l eer ling de re st van de ba s is vorm i ng i n c omb i nat ie met op het be roep ge doorstroming na d e eerste fase ri chte vakken de ba s i svorm i ng wordt d an na v ier of v ijf jaar afges l oten tege lij k met de n a vo ll ed i g e i nvo e ring v a n de basisvorm i ng zul beroepsvoorberei d i ng l en l eerlinge n die de basisvormi ng hebben af deze moge lij khe i d is specia a l i n het leven ge roe g esl oten m et zev e n voor de doo rst rom i ng bela n g pen me t he t oog op lbo leerlingen r ijk e vakke n o p h et hog ere n i veau to el aatbaa r z ij n tot de l angere op le i di ngen van de se c tor individuele leerwegen scho len voo r beroep s onderwijs nu mbo en tot het vi e rde jaar ha v o n e g e n doo rs t roo mvakke n somm i ge l eerl ingen zu llen een afw ijkende op op h et hoger e n iveau is de eis v oor to el at in g tot h em of haa r toeges neden l eerweg nod i g hebben het vierde leerj aa r v wo m e t d ie moge lijkhei d i s in het wetsvoo rs te l r eke leerli ng en die vier vakken o p h et hoge r e niveau n i ng gehouden we l b lijft het de bedoel i ng dat hebbe n afg e sl oten z u ll en toe l aatbaa r zi jn to t een ook deze l eerli ngen zo v ee l moge li jk de e indte r va n de langere op leid i ngen va n d e sector sc ho l en men berei ken vo or beroep son d er w ijs als d e ze v i er vakk en v a n een school die voor een bepaalde l ee rli ng on thef s p eci fiek belang z ij n v oo r het betreffende fi ng wenst voo r een verp licht vak kan vo lstaa n ond erw i j s program ma met e e n met re denen omklede me ld i ng aa n d e in v o or b e z itte r s van m av o en lbo diploma s zull en spect ie te denken va l t aan leerli ngen met e en ve rge lij kba re r egel s gaan g el d e n ook voo r de zo a ndere moede rt aal dan neder l a nd s di e zo ond er g eh e t en doo rst roomprogramma s w ijs in e i gen taa l en cult u u r ku n nen kr ijgen in h et k mbo bli jft dremp ell oos pl aats van fra n s of du it s om ontheff in g te krij ge n voo r meer dan e e n ver eindtermen plicht vak is een zw a ard er e p r ocedu r e n od i g een school d ie aantoonbaa r ten m i nste 36 leerlin e indtermen d ienen de beoogde resul taten van de gen heeft voo r w i e onth e ff i ng van meer dan een basis v o rm i ng va s t te l eggen z ij g even een be vak nod ig i s zal de besc h i kk i ng kri jgen ove r e x sc hrij v in g van kwalitei ten van le e r lin gen o p h et tra leraarlessen g eb ie d van kennis inz ic ht en vaard ighede n moti ev e n voor in vo eri ng z ijn d e vo l gende personeelsplan zij bie de n een gara n t ie v oor ee nzelfde ke rn p r ogramma voor a lle le erli nge n u i tga n gsp un t is dat de basisv or m i ng zove e l mo de same nl ev i ng kan zo d e i nhoud cont ro leren gelijk ve rzorgd wordt doo r het z itten d p ersonee l z i j z ijn gerich t op het nastreven van a l ge mene ind i en a l thans de kwa li te i t v an het onder w ijs i n niveauverhoging a ll e vakken van d e basisvorm i ng gewaa r bor gd zij b ieden ee n kade r voor de ontw i kkelin g va n kan b lijven ov e rwogen ka n wo rden dat in d e pe de afslu iti ng s to et sen riode 1 989 199 4 verschoven naar 199 0 1995 u i te inde lij k m oete n de ein dterm en o nt wikke ld tvdh de nieu we vakken 66k gegeven w orden door de slo ci t o en doo r des ku n d i gen b ui te n door het zi tt end personee l mi ts het bevoegd ge deze ins tel lin ge n in de wvo worden zag e n d e betrokken en ze l f daarm e e in stem opgenom en me n 9 het wachten is nu op de mondelinge behande de b et rok k en e n moge n dat n ie uwe v ak max i ling door de eerste en tweede kamer de mi maal vier j aar o n be vo egd geven maar dan nister heeft inmiddels laten weten dat de in mo ete n z ij w el be reid z ijn i n d ie periode d e voering per augustus 1989 geen reele optie n od i ge her en bijsc h oli ng te vol ge n meer is scholen kunnen op zijn vroegst star ten met basisvorming in het schooljaar 1990 experi mente n 1991 in 1995 zullen alle scholen die op het basisonderwijs aansluiten met de invoering tussen 1989 en 1 9 93 verschoven naar 1 990 1 994 tvdh k u nnen sc hol en wo rd e n moeten beginnen o m ge zet in e xpe ri mentel e scho le n voo r in de tussenliggende periode kunnen scholen b asis v ormi ng dus indien zij dat willen geleidelijk naar de e r kun ne n ten hoog ste 40 expe ri menten van basisvorming toegroeien eerst enkele vakken sta rt gaa n daa rnaa st k unne n de be staande bijvoorbeeld de lessentabel van de basisvor expe ri me n t e n m i dden schoo l en voo rtgezet ba ming kan daarbij als adviestabel gehanteerd sison d erw ijs wo r de n omgez et in e xperim en worden wel moet de school een lijn trekken ten ba sisvo rmi ng kenme r k e nd voo r de experi m e nten zal zi jn voor het hele leerjaar het mag niet zo zijn dat dat z ij d e ba si svorm i ng niet i nvoeren in een de ene klas wel basisvorming krijgt en de an der b es t aa nde sc hooltypen deze sc ho le n le i dere niet d en d us niet o p v oo r een a fsl u i tend d i p loma de zesjarigen van nu zouden dan de eerste ge ma vo o f lbo maar all een vo or een getu i g neratie vormen die in het hele land basisvor sc h ri ft basisvo r m ing d a ar na stromen d e l ee r ming krijgt aangeboden in het voortgezet lin g e n eventueel na ee n d oo rst r oompro gram onderwijs ma d irect doo r n aar de t w eede fa s e vo o rtge na 1998 kan dan de definitieve inhoud van de zet onderw ijs basisvorming worden vastgesteld zo nodig op de z e sc ho l en kan gee xperi men t ee rd w or worden onderdelen bijgesteld zoals de voor den b ijvoo rb eel d op h et ter re i n van l ee rgeb i e gestelde uienverdeling van de verplichte vak d en en op d at va n d e g r oepe ring s vor men ken gegevens uit experimenteerscholen voor k oste n basisvorming en ervaringen uit andere projec ten zouden hiertoe aanleiding kunnen geven uitgang s pu nt is dat a ls d e basi svo rmi ng een maal is ing e vo erd de kosten ervan niet h oger zu ll en zij n da n d i e van het h ui d i ge onde r w ijs kanttekeninge n voo r d e invoe ring s perio de ge l dt het v ol gend e e l ke sc hool k rijgt g eduren de 1 j aa r 10 de historische schets aan het begin van dit ar taakeenheden tikel zal naar ik hoop duidelijk gemaakt hebben de experi ment ee rsc hol e n kri j gen 4 jaa r lang 30 t aakeen h ed e n e n e en bed rag v an hoe het politieke middenveld in een reeks van f 50 000 jaren opgeschoven is na de vrij brede maat voor de inv oer i ng van het v a k techni ek is schappelijke acceptatie van het wrr rapport er 10 m iljoen p er ja ar be schi kbaar e n voo r heeft de politiek ook nu weer de plannen in de pe ri od e 1990 1993 nog r ui m 100 m il een duidelijke richting gebogen joe n uit h et zgn i nhaalp ro gramm a in de eerste plaats lezen we in de memorie v oor de in v oe r ing van de andere v akken is van toelichting bij het wetsvoorstel dat scho e r ove r d e tot ale peri ode van 1 0 j aa r ee n len de mogelijkheid geboden wordt om indien bed r ag van onge veer 26 m iljo en besc h ik dat naar het oordeel van de school in de rede b aar ligt maar een niveau aan te bieden de school is gebonden voor alle vakken op beide niveaus onderwijs aan te bieden uiteraard is de vraag naar onderwijs op een der beide ni veaus uiteindelijk bepalend voor het feitelijk onderwijsaanbod dit kan betekenen dat op een schonl in een bepaald jaar voor een of meer vakken slechts op een niveau wordt les gegeven mvt p 26 in het wrr advies lezen we hierover het vol 10 bende dit onderdeel van het wrr voorstel teriaal en voor de ontwikkeling in de scholen differentiatie naar niveau tvdh veron de lessentabel van de scholen die beginnen derstelt als een noodzakelijk gegeven dat op met de basisvorming zal zich lezen we die alle scholen waar basisvorming wordt ver nen te bevinden ergens op de lijn tussen de zorgd deze twee niveaus zullen worden aan huidige en de toekomstige voorschriften van geboden en geexamineerd de daaraan verbon af 1997 inmiddels 1998 zal een lessentabel den extra kosten zijn het logische gevolg van in de regelgeving worden opgenomen het de wens om het onderwijspeil te verhogen gaat om een tabel die gebaseerd is op 30 re zonder deze algemeenheid van de twee ni keneenheden per week en 40 lesweken per veaus vervalt de ratio van het voorstel dan jaar de inrichtingsvrijheid stelt scholen natuur wordt het gevaar van een tweedeling tussen lijk in staat zelf te bepalen in welk jaar of in scholen naar het niveau van de aangeboden welke periode van een jaar een vak op het les basisvorming als gevolg van een vooraf rooster wordt geplaatst bovendien hoeft het schaduwing van het vervolgonderwijs zo afsluiten van vakken niet te wachten tot het reeel dat de raad zou afzien van dit onderdeel einde van de basisvorming van zijn voorstel wrr advies p 255 het meest opvallende in het wrr rapport en een tweede kwestie betreft de toelatingsrege in het concept wetsvoorstel is het volgende ling voor het havo vwo in de memorie lezen het wegvallen van het vak verzorging vol we het lbo blijft bestemd voor de populatie gens de auteurs kan dat wel ondergebracht leerlingen die ook thans het lbo bezoekt zo worden bij biologie en economie als dat ook geldt voor het mavo het havo de verplichting van een tweede moderne en het vwo voor het havo vwo blijft dit vreemde taal optionele karakter van een heel expliciet geregeld door de toelatingsvoor derde vreemde taal waarden op grond van a rt ikel 27 wvo mvt geen maatschappijleer geen scheikunde p 15 in het wrr advies wordt hierover geen geen studielessen geen beroepenorienta uitspraak gedaan tie voor wie het niet al wist de citaten maken adviesronden duidelijk dat het voortgezet onderwijs indien in de reacties van de adviesraden en in die het parlement zich akkoord verklaart afkoerst van de personeels en besturenorganisaties is op basisvorming die de actuele tweedeling in er een vijftal punten dat zeer regelmatig ons onderwijs accepteert en bestendigt pro terugkeert fessor leune spreekt erover in mcdonalds de status van een afzonderlijk vak verzorging termen hij heeft het over een samenleving wordt bepleit men wenst meer tijd op de ta waarin we geformaliseerd door grote hoeveel bel voor techniek en informatiekunde er heden toetsenbatterijen te maken krijgen met wordt gewezen op het gemis van een structu mini midi en maxiburgers school januari rele plaats voor de beroepenorientatie een 1989 pleidooi wordt gehouden voor een heroverwe binnen het bestek van dit artikel voert het te ging van de problematiek van de moderne ver om uitputtend stil te staan bij alle andere vreemde talen en ten slotte forse kritiek op aspecten van het wetsvoorstel ik zal via twee de instandhouding van de klassieke vakken invalshoeken de vakken en de onderwijsleer canon routes het voorstel wat nader beschouwen in het definitieve wetsvoorstel gaan de be windslieden aan al deze essentiele kritiek voor bij de enige aanpassingen die zij voorstellen vakkencanon liggen op terreinen die een veel minder breed draagvlak kennen de expressievakken krijgen in het concept wetsvoorstel van december 40 uur minder ten gunste van de vrije ruimte 1986 lezen we dat er vooralsnog voor de en scheikunde wordt aan de vaknaam natuur voorbereidingsperiode geen uniforme lessenta kunde toegevoegd bel voor de verplichte vakken wordt voorge schreven de adviestabel uit het wrr rapport parlementaire behandeling is wel uitgangspunt voor de ontwikkeling op begin 1988 vond de schriftelijke behandeling landelijk niveau eindtermen toetsen leerma van het wetsvoorstel door de tweede kame r 11 plaats er waren honderden vragen en evenzo de onderwijsroute s vele kritiekpunten deetman doet in deze eerste parlementaire ronde geen water bij de voor havo vwo scholen blijft de situatie het wijn hij houdt bijvoorbeeld vast aan de veer meest doorzichtig zij mogen hun toelatings tien vakken wel komt hij in zijn memorie van normen handhaven en kunnen zich zo vrijwel antwoord met een nieuwtje scholen moeten beperken tot het aanbieden van het hogere ni na invoering van de basisvorming toch hun mi veau van de basisvorming nimumlessentabel handhaven ik citeer het is voor de mavo en lbo scholen ligt het heel goed nog eens te bedenken dat basisvorming wat problematischer wordt ingevoerd in de bestaande schooltypen theoretisch kan een mavo school straks te twee wezenlijke elementen die dit benadruk maken krijgen met op zijn minst vier alternatie ken zijn de toelatingsregeling en de lessenta ve routes bellen die van kracht blijven mva p 41 afsluiting op het lagere niveau 1 exa menjaar leveren een mavo diploma op voor handhaving minimumlessentabe l zover budgettair haalbaar zullen leerlingen door de verplichting tot handhaving van de er in totaal ook vijf jaar over mogen doen minimumlessentabel zal de vrije ruimte een zeven afsluitingen op het hogere niveau ge voor een groot deel voorgeschreven inhoud ven rechtstreeks toegang tot 4 havo of gaan krijgen wat dat betekent voor verschil mbo vier afsluitingen op het hogere ni lende schooltypen reken ik hieronder voor veau die doorstromingsrelevant zijn geven eerst het havo de basisvormingstabel vraagt eveneens toegang tot het mbo 80 van de 90 lesuren in de eerste drie leer afsluiting op het lagere niveau een spe jaren dat zijn dus 72 uren daarnaast is er ciaal doorstroomprogramma bieden specifie een aantal vakken dat moet worden opge ke aansluitingsmogelijkheden regionaal hoogd omdat de havo tabel dat vereist een moeten daar tussen scholen afspraken over verplichting tot drie moderne vreemde talen gemaakt worden bijvoorbeeld maar ook ligt de minimumtabel geen formele afsluiting op het lagere ni voor een reeks van andere vakken hoger dan veau leerlingen kunnen dan naar het die van de basisvormingstabel als je die uren kmbo toevoegt kom je uit op 88 uur een vrije ruim te dus van 2 uur voor drie leerjaren het lbo wordt voor de vraag geplaatst of het de berekeningen voor het vwo pakken nog de basisvorming alleen algemeen vormend wil ernstiger uit daar zal men zelfs uren tekort inrichten of voor een deel beroepsvoorberei komen van vrije ruimte zal uberhaupt geen dend combinatievariant verder geldt voor sprake zijn voor het mavo blijft er na bereke het lbo dezelfde ondoorzichtige uiteenlegging ning ietsje meer vrije ruimte over dan voor het van onderwijsroutes als voor het mavo even havo als bij het mavo kun je je bij het lbo afvragen nu het lbo in het voorbeeld wordt uitgegaan of het schoolgebonden diploma een te handha van het vernieuwd lbo zoals voorgesteld in ven optie blijft ook is de vraag reeel in hoe het wetsvoorstel een lbo met afdelingen na verre de combinatievariant overlap gaat ve rto vier jaar moet de leerling examen doen in die nen met stukken van het kmbo leerlingwezen vier jaar staan 120 lesuren ook hier moeten het zal duidelijk zijn dat een school die haar er 72 gereserveerd worden voor de basisvor leerlingen niet te snel wil vastpinnen op een ming daarbovenop komen 24 uur voor de be bepaalde onderwijsroute een school zal moe roepsvakken 2 uur maatschappijleer 2 uur ten zijn van een zekere omvang en van een bewegingsonderwijs en 15 uur voor de exa zekere heterogene samenstelling menvoorbereiding in een aantal vakken deze urenverdeling wordt voorgesteld in het hierbo schoolgrootte ven genoemde wetsvoorstel voor het voorbe wil je beide niveaus in je school aanbieden reidend beroepsonderwijs de vrije ruimte die wil je je leerlingen zoveel mogelijk kansen bie hier overblijft voor vier jaar is 5 uur ruim een den op een zo hoog mogelijke afsluiting dan uur per jaar zul je toch een school van minimaal 500 leer lingen moeten hebben om onderwijskundi ge pedagogische redenen mag je daarom ho 12 pen dat er op grote schaal fusievorming tus basisvorming op twee niveaus aan te bieden sen kleine scholen onderling en tussen kleine zouden een ontwikkeling in gang kunnen zet en middelgrote scholen zal plaatsvinden het ten om een meer heterogene instroom van zou dan met name om fusies moeten gaan van leerlingen mogelijk te maken met het ontmoe scholen met verschillende categorieen digingsbeleid dat echter op dit moment vanuit leerlingen zoetermeer gevoerd wordt zullen er vrees ik scholen die reeds een behoorlijke omvang heb niet veel scholen zijn die daar warm voor kun ben en die dus vanuit onderwijskundig organi nen lopen en dat valt heel goed te begrijpen satorisch oogpunt niets in de weg staat om de 13