Recent auteurschapsonderzoek: auteursrepresentatie

Een sleutelvraag in het auteursonderzoek is die naar de representatie van de schrijver. Dat wil zeggen: welk beeld geeft een auteur van zichzelf, en hoe ziet de buitenwereld deze auteur? In deze bijdrage laten we zien dat onderzoekers hierin met verschillende methoden historische patronen bloot proberen te leggen en de beeldvorming proberen te begrijpen. Daarbij boren ze geheel nieuwe bronnen aan.

Lees verder

Het Leesdossier

Bij de start van de Tweede Fase in 1998 werd het leesdossier verplicht gesteld als middel om de literaire ontwikkeling van de leerling zichtbaar te maken. Die verplichting verviel al snel, maar dossiervorming via het leesdossier kan nog steeds een waardevol hulpmiddel zijn in het literatuuronderwijs Nederlands.

Lees verder

Leren praten over gezamenlijk gelezen literatuur

Het is van belang dat leerlingen in de les Nederlands ervaren hoe zij kunnen opgaan in een verhaalwereld van woorden. In een lezersgerichte aanpak binnen het literatuuronderwijs ervaren leerlingen, dat hun eigen leesbelevingen legitiem en waardevol zijn. In de bespreking van gezamenlijk gelezen literatuur kunnen leerlingen onderling hun eigen leeservaringen vergelijken en verdiepen.

Lees verder

Digitale Cultuur

Sinds de opkomst van het internet en het wijdverbreide gebruik van computers en digitale apparaten zoals smartphones en tablets, is digitalisering niet meer weg te denken uit het dagelijks leven. Wat is digitale cultuur, en wat betekent dat voor de studie en het onderwijs van literatuur?

Lees verder

Intertekstualiteit

Met de term intertekstualiteit bedoelen we dat teksten altijd verbonden zijn met andere bestaande teksten: uit de literatuur, maar ook uit de samenleving. Soms maken schrijvers die verbanden zelf heel expliciet (als ze citeren, bijvoorbeeld). Maar veel vaker, zeker in literatuur, worden de verbanden niet zo duidelijk gelegd. Dan is het een kwestie van interpreteren. Literatuuronderzoekers kijken hoe via intertekstualiteit ideeën en verhalen die er leven in een maatschappij door zulke herhaling bekritiseerd worden of juist bevestigd.

Lees verder

Affect

Al een aantal jaren wordt er binnen de geesteswetenschappen gesproken over de zogenaamde ‘affective turn’. Ik zal laten zien dat er drie manieren zijn om het begrip affect toe te passen: als psychologisch concept, als lichamelijk, of belichaamd concept, of als concept in de ‘transitional space’ of tussenruimte.

Lees verder

Van leesgezelschap tot leesclub: Gezamenlijk lezen in historisch en emancipatoir perspectief

Deze bijdrage bespreekt de ontstaansgeschiedenis van het lezen in groepsverband en laat zien hoe leesgroepen in de loop van de tijd veranderd zijn qua samenstelling en beoogde doelen. Het fenomeen leesclub kent een lange geschiedenis. Zowel voor de negentiende-eeuwse leesgezelschappen als voor de revival van literatuurclubs in de jaren zeventig ging het om gematigde emancipatorische bewegingen met een didactisch karakter, waarbij de nadruk ligt op emancipatie ‘van binnenuit’, door met elkaar te lezen en te discussiëren.

Lees verder