Schrijfonderwijsprogramma Taalonderwijs in Ontwikkeling (TiO)

TiO-schrijven is een digitaal ondersteund schrijfprogramma voor leerlingen vanaf groep 8 van het basisonderwijs, ontwikkeld door Bok (1998; 2012). TiO staat voor Taalonderwijs in Ontwikkeling. Het programma wordt niet alleen in het basisonderwijs, maar ook in het voortgezet onderwijs gebruikt. ‘Oefening baart kunst’ en ‘leren door doen’ zijn belangrijke uitgangspunten van TiO: door veel te…

Lees verder

Onderwijs in schrijfstrategieën

In dit hoofdstuk beschrijven Braaksma en Janssen de leerstof en didactiek van effectief gebleken onderwijsprogramma’s in strategieonderwijs in de Verenigde Staten van America. Plannen, structureren, formuleren en reviseren zijn belangrijke fasen in het schrijfproces, waar veel leerlingen in het voortgezet of secundair onderwijs moeite mee hebben. Zo is het niet ongewoon dat leerlingen hun tekst…

Lees verder

Schrijfonderwijs gericht op productgerichte doelstellingen

Een didactiek die productgerichte doelstellingen vooropstelt, kan een antwoord bieden op de oppervlakkige revisiegewoontes van leerlingen. In productgerichte doelendidactiek krijgen de leerlingen één of meer concrete doelen voorgeschoteld waaraan hun schrijfproduct moet voldoen. Deze doelen kunnen naargelang de situatie sterk variëren. De doelen kunnen bijvoorbeeld gericht zijn op het integreren van specifieke structuurelementen of de…

Lees verder

Leren samenvatten

De cognitieve processen die plaats vinden tijdens het leren lezen en schrijven zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Uit onderzoek blijkt namelijk dat wanneer schrijvers over efficiënte vaardigheden beschikken om leesteksten samen te vatten, ze ook op efficiënte wijze informatie beknopt en accuraat kunnen weergeven in eigen schrijfteksten. Meer bepaald blijkt dat een effectieve samenvattingsdidactiek de…

Lees verder

Onderzoekend leren

Over onderzoekend leren heeft George Hillocks (1982, 1986, 1995), een Amerikaans onderzoeker naar schrijfonderwijs, veel gepubliceerd. Centraal staan inhoudsvinding, informatie verzamelen en kennis verdiepen over het onderwerp voordat begonnen wordt met schrijven. Bij onderzoekend leren krijgt de leerling niet ‘simpelweg’ documentatie aangeboden, of de opdracht zelf teksten te zoeken over het onderwerp, maar ontwikkelt de…

Lees verder

Mondelinge taalvaardigheid, videoreflectie en zelfanalyse

In dit ontwerponderzoek staat het verbeteren van het niveau van 5-vwo-leerlingen in subdomein ‘spreken’ centraal. Deze studie is een eerste aanzet om beter inzicht te krijgen in de factoren die daarbij een rol spelen. Gestart wordt met een probleemanalyse waaruit blijkt dat het lage niveau een algemeen voorkomend probleem is op scholen. Er zijn verschillende…

Lees verder

Effecten van lessen over drogredenen

Samenvatting: Een activerende lessenserie van vijf lessen over drogredenen voor bovenbouw havo. In de lessen zijn de leerlingen vooral actief bv door zelf drogredenen te verzinnen, door filmpjes waarin drogredenen voorkomen te analyseren en door in debatten drogredenen te gebruiken en te herkennen. De bedoeling van de lessenserie is dat leerlingen kennis hebben van drogredenen,…

Lees verder

De rol van peerfeedback in het schrijfproces

Samenvatting (door de auteur) Leerlingen van 2V gaven elkaar vorig jaar in de peerfeedbackronde bij het schrijven van betogen geen bruikbare feedback voor herschrijving. Daarbij was er toen geen ruimte voor het uitvoeren van de herschrijffase. Mijn ontwerphypothese is nu: Als ik de feedbackfase verbeter op twee punten (zie ontwerpregel 1 en 2) én de…

Lees verder

Romans interpreteren met 5VWO

Samenvatting: Leerlingen van vwo 5 blijken niet in voldoende mate in om (1) authentieke en (2) onderbouwde uitspraken te doen over een roman. Door (a) leerlingen zelf lezersvragen en hypothesen te laten formuleren (b) in een leeskring en (c) door hen een literaire mindmap te laten verwacht de auteur dat zij meer authentieke en onderbouwde…

Lees verder